Saturday, 12 June , 2021
امروز : شنبه, ۲۲ خرداد , ۱۴۰۰ - 3 ذو القعدة 1442
  پرینتخانه » یادداشت تاریخ انتشار : 29 می 2021 - 10:42 | 11 بازدید

قتل های خاموش در روزهای روشن

در روزهایی که در شرایط سخت کرونایی مردم کشورمان روزگار می‌گذرند. اذهان عمومی با شنیدن اخبار فجیع و اسف‌بار به قتل رسیدن فرزندانی توسط والدین علی‌الخصوص پدر و با معاونت همراه با سکوت مادر باعث جریحه‌دار شدن و به درد آمدن قلب افراد جامعه شده است. و گاهی به فلسفه وجودی پدر و مادی و عشق و عطوفت بعضی از پدر و مادرها شک و شبهه ایجاد خواهد شد. که آیا به‌واقع می‌شود پدر و مادری که بعد از موجد ذات اقدس احدیت مظهر عشق و عاطفه و محبت هستند می‌توانند غنچه میوه به بار نشسته زندگی‌شان را که ناظر به بار نشستن او بوده‌اند با قساوت قلب و حرکت غیر عقل و با یک حرکت هیجانی بر زمین نشانده و بعد بگویند خدا را شکر می‌کنیم که او را از میان برداشته‌ایم. به هر جهت شنیدن اخبار قتل و هضم آن برای جامعه کار سهل و قابل‌پذیرش به‌آسانی نیست .وجدان جمعی در مورد آن پرسش و پاسخ می‌طلبد.
قتل یکی از شدیدترین نوع جرائم خشونت‌آمیز است که ارزشمندترین حقوق انسان‌ها، یعنی حق حیات وزندگی کردن را از آن‌ها سلب می‌کند. این واقعیت اجتماعی مسئله‌ای است که در همه جوامع و همه اعصار می‌توان آن را دید. اما آنچه حائز اهمیت است شیوه‌های ارتکاب چنین جرمی در جوامع جدید و مدرن امروزی است که به گونه قابل‌توجهی دستخوش تغییر است.
پیشرفت روزافزون صنایع دست‌ساخت بشری و به تبعیت از آن پیشرفت جامعه در عرصه‌های مختلف علمی و صنعتی، ارتباطی و اطلاعاتی تا جایی رشد کرده که به‌آسانی می‌توان به همه وسایل و آلات ارتکاب قتل دست‌یافت. چنانچه اشاره شد یکی از مهم‌ترین موارد تخطی از هنجارها در تعاملات انسانی مسئله قتل است که افراد به دلایل و انگیزه‌های مختلف برای رسیدن به اهداف خاصی مرتکب چنین جرمی می‌شوند. این مسئله توجه خاص اندیشمندان، جامعه شناسان و مسئولین جهت حل آن طلب می‌کند.

تعریف قتل:
قتل یکی از انواع جرائم خشونت‌آمیز است که در آن آسیب رساندن و صدمه وارد نمودن باهدف نابودی جسمانی و تباه ساختن و از بین بردن اجتماعی فرد یا افراد خاصی انجام می‌شود. اگرچه قتل شدیدترین نوع جرائم خشونت‌آمیز است که ارزشمندترین حقوق انسان‌ها یعنی حق حیات وزندگی کردن را از آن‌ها سلب می‌کند، جامعه‌شناسی انحرافات آن را به‌عنوان یک واقعیت اجتماعی در نظر گرفته و به دنبال دستیابی به علل اجتماعی آن است.
در ماده ۲۰۴ مجازات اسلامی ، قتل نفس‌بر سه نوع ذکرشده است:قتل عمد، قتل شبه عمد و قتل خطایی.

۱-۱) قتل عمد :
بر اساس ماده ۲۰۶ قانون مجازات اسلامی قتل در موارد زیر عمدی است:
الف) مواردی که قاتل با انجام کاری قصد کشتن شخص معین یا فرد یا افراد غیر معین از یک جمع را دارد، خواه آن کار نوعاً کشنده باشد خواه نباشد، ولی در عمل سبب قتل شود.
ب) مواردی که قاتل عمداً کاری را انجام دهد که نوعاً کشنده باشد، هرچند قصد کشتن شخص را نداشته باشد.
ج) مواردی که قاتل قصد کشتن را ندارد و کاری که انجام می‌دهد نوعاً کشنده نیست ولی نسبت به‌طرف براثر بیماری و یا پیری یا ناتوانی یا کودکی و امثال آن نوعاً کشنده باشد(شامبیاتی، ۱۳۷۵: ۱۳۶) .

۲-۱) قتل شبه عمد :
قتل شبه عمد قتلی است که مرتکب در فعل خود که نوعاً کشنده نیست عمد داشته و قصد حصول نتیجه عفو را نیز دارا بوده ولی در اثر خطا نتیجه‌ای بالاتر ازآنچه موردنظر اوست، حاصل می‌شود( همان، ۱۳۶) .

۳-۱) قتل خطایی :
یکی دیگر از شقوق قتل غیر عمد، قتل خطایی است. در این نوع قتل، مرتکب نه در فعل و نه درنتیجه آن عمد ندارد و مرتکب خطایی هم نمی‌شود که به سبب آن قابل ملامت و مجازات باشد. به‌عبارت‌دیگر قاتل قصد ایراد فعل به مجنی علیه و قصد قتل او را به هیچ نحوی از انحاء (نه اصالتاً و نه طبعاً، نه به‌طور جزئی) ندارد و قاتل می‌خواهد که مقتول را طور جزئی) ندارد و قاتل می‌خواهد که مقتول را بکشد و نه درصدد انجام عملی در مورد مقتول است و اتفاقاً مقتول مورد هدف قرار می‌گیرد و به قتل می‌رسد ( همان، ۱۴۱).
جرائم خشونت‌آمیز نوع جرائم شدیداست که مردم بیشترین ترس را از آن‌ها دارند.بر اساس گزارش‌های سازمان‌های جمع‌آوری داده‌های رسمی جنایی، آدم کشی یا قتل ، تجاوز به عنف قهری ، سرقت ، ضرب‌وجرح شدید، دزدی شبانه، کودک‌آزاری و سالمند آزاری به دلیل فراوانی آن‌ها و آسیب‌های جسمی و روحی که به اشخاص دیگر وارد می‌کنند به‌عنوان جرائم خشونت‌آمیز شناخته‌شده و از شاخصه‌های جرائم جدید هستند (رید، ۲۰۰۰، ص ۱۸۷).
ازنظر جامعه‌شناسی انحرافات قتل یک مسئله اجتماعی تلقی می‌شود زیرا مسئله اجتماعی بر اساس ارزش‌ها و هنجارهای حاکم بر جامعه به‌عنوان وضعیت نامطلوب و مضر شناخته می‌شود که افراد جامعه را تهدید می‌کند.
روانشناسان در تحلیل قاتلین ازنظر آسیب‌شناسی روانی به مسئله قتل نگریسته‌اند با توجه به سنخ شناسی باتامور (۱۳۵۵) که مسائل اجتماعی را پدیده‌هایی می‌داند که ازهم‌گسیختگی اجتماعی و تضاد اجتماعی را به همراه دارند، قتل به‌عنوان یک مسئله اجتماعی در مقوله انحراف اجتماعی قرار می‌گیرد.

از دیدگاه کارکردگرایی، قتل توسط افرادی که میزان ضعیفی از همبستگی و پیوستگی با جامعه خوددارند بیشتر انجام می‌شود. در مقابل، افرادی که آمادگی بیشتری برای همسازی با اصول و ارزش‌های پذیرفته‌شده جامعه دارند کمتر مرتکب قتل می‌شوند. به‌علاوه، هنگامی‌که افراد جامعه نتوانند اهدافشان را از طریق وسایل موردقبول جامعه محقق سازند ممکن است با استفاده از ابزارهای نامشروع به دنبال اهداف خود باشند، و در چنین شرایطی جرائمی نظیر قتل افزایش خواهد یافت. بنابراین ، برآورده نشدن خواسته‌ها و نیازهای حداقلی بخش قابل‌توجهی از جامعه از راه‌های مشروع می‌تواند نرخ قتل را افزایش دهد.
اکثر قاتلین انگیزه قتل را مشاجره با مقتول بیان نموده‌اند که شامل انواع منازعات خانوادگی و زناشویی، اختلافات قومی و نژادی و روابط نامشروع جنسی می‌شود.
هر چه کنترل اجتماعی بیشتر باشد، نرخ قتل کاهش می‌یابد. بااین‌حال، هر چه میزان عدم انسجام اجتماعی و محرومیت از منابع افزایش یابد، میزان کارایی تأثیر کنترل اجتماعی کاهش می‌یابد و به دنبال آن نرخ قتل افزایش می‌یابد.
با توجه به انجام قتل‌های تحت عنوان فرزند کشی که اغلب اظهارات والدین و اولیاء دم که فرزندان خود را برای حفظ آبرو و ناموس کشته‌اند.با بررسی شخصیت آن‌ها پی به آنتی سوشیال و سایکو پات بودن برده می‌شود. و با توجه به این‌که قانون مجازات اسلامی این افراد را به سزای اعمال خود می‌رسانند. ولی به نظر می‌رسد که قبح این مسئله در یک سال اخیر با توجه به وضعیت کرونایی کشور احساس شرمساری در وجدان عمومی اثرات زیادی را داشته است. لذا با بررسی شخصیت‌های ضداجتماعی این افراد باید افراد باید با بررسی روان‌شناسانه و جامعه‌شناسانه این افراد انگیزه‌های ارتکاب به چنین قتل‌هایی کشف و برای پیشگیری و عدم تکرار در خصوص موارد مشابه علل و عوامل احصاء و در قالب پیشگیری سه‌گانه که در قالب پیشگیری اولیه که شامل اطلاع‌رسانی، آگاه‌سازی،آموزش که تمام آحاد جامعه را در برمی‌گیرد و در پیشگیری دومین که شامل افراد در معرض آسیب را در برمی‌گیرد. و در پیشگیری سومین نیز که شامل افراد آسیب‌دیده که شامل توانمندسازی،قادرسازی و باز توانی را در مورد افراد جامعه علی‌الخصوص والدین و افرادی که در معرض ازدواج و در دوران نوجوانی و جوانی قرار دارند موردتوجه خاص قرار گیرند. تا شاهد مسائلی این‌چنینی که باعث تشویش اذهان عمومی و رقت قلب پدران و مادران نشود. و از طرفی برای فرزندان ایجاد ترس و وحشت نگردد.لذا پیشنهاد‌ها زیر می‌تواند برای پیشگیری از این پدیده فجیع راهگشا باشد.

 

نویسنده : کاوه امیدی ملایری
به اشتراک بگذارید
تعداد دیدگاه : ۰
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.